Ozon ostecuje biljke
Ozon oštećuje biljke
- Reklama -
Slider

Svake godine poljoprivrednici se susreću sa oštećenjima koja nastaju od ozona.

Proizvođači traže objašnjenje, a ove godine oštećenja su posebno izražena na lubenicama, soji, pasulju i krompiru. Naravno, ovim oštećenjima podložne su i druge gajene biljke.

Ozon se smatra jednim od najvećih zagađivača u niskoj atmosferi!

Javlja se za vreme vertikalnih vetrova koji se spuštaju do zemlje, odnosno do biljaka za vreme pojave elektriciteta prilikom sevanja munja i grmljavina. Ozon nastaje i radom mašina kao što su automomobili koji ispuštaju gasove.
Stvaranje ozona nije limitirano samo na gradsku sredinu, jer se nošen vetrovima transportuje i do gotovo svih delova. Samim tim ozon dolazi i u ruralne sredine, i nanosi štete u biljnoj proizvodnji.

Ozon deluje na ekosistem, na čoveka ali i na bijke!

Oštećenja se javljaju za vreme transpiracije (povlačenja vode i isparavanja sa lišća ) i za vreme disanja.
Ozon oštećuje tkivo i izaziva izbeljivanje, kao na primer, kod lubenica ili još češće pojavom mrko crvenih pega između venalnih prostora na lišću kao što je kod pasulja, soje i krompira.
I četinari su veoma osetljivi jer iglice sporo rastu i kod njih su starije iglice osetljivije.
Po pravilu oštećenja se javljaju na starijem lišću koje je bogato organskim materijama . Na starijem lišću kod super slatkih sorata lubenica, ova oštećenja mogu da izazovu sušenje. Ukoliko se simptomi jave na duvanu može doći do ranijeg opadnja lišća.
Oštećenja se obično javljaju na licu lista kada nastaje izbeljivanje, i to kod: lubenica, krompira, soje i pasulja, dok se tamne mrke pege javljaju na licu starijeg lišća. Na naličju oštećenih listova nema simptoma i izgledaju zdravi.

Između biljaka postoje razlike u osetljivosti na ozon

U veoma osetljive spadaju: lucerka, detelina, ječam, soja, pasulj, šećerna repa, krompir i lubenice. Osetljivost na ozon se javlja i između sorata, pa su tako neke sorte pasulja osetljivije od drugih.
Isto važi i za lubenice kod kojih su osetljivije slađe sorte, ali i sorte za proizvodnju mini lubenica koje su po pravilu dosta slađe od običnih.
Otorniji ili tolerantniji su: krastavac, paprika, božična zvezda, lepi Jova i dr.
U zemljama sa visokom industrijskom proizvodnjom, emituje se u atmosferu ozon i stvaraju se ozonske rupe pa se oštećenja na biljkama redovno prate.
U SAD-u gde se najmanje obraća pažnja na proizvodnju ozona, postoje posebne ozonske stanice čak do 4000m visine, kao što je to slučaj u Koloradu.

Biljkama se može pomoći koristeći fungicide

I TO TAKO ŠTO SE KORISTE FUNGICIDI koji imaju zeleni efekat, kao što su strobilurini (azoskistrobilurin ili preparat Teatar, zatim trifloxistrobin ili pikornastrobulirin ) sa većom sposobnošću oksidacije ili koji utiču na disanje.
Optimalno vreme zaštite biljaka je vreme emitovanja ozona u atmosferu ili tokom maja i juna.

Tekst priredio: Dipl. inž. Goran Veljković

Slider