Kako se pčele ponašaju tokom zime?

596
0
SHARE
Prezimljavanje pcela
Prezimljavanje pčela Foto: hobbyfarms.com

Nedavno smo pisali o tome kako da spremite vaša pčelinja društva za prezimljavanje. Ovog puta evo teksta o tome kako pčele prezimljavaju, odnosno šta se sa njima dešava kako bi prezimele. Pčele su pametne, ali svakako ne mogu da se greju, da lože ili uključe grejalicu.

Evo šta se sa pčelama dešava tokom dugih zimskih dana i noći.

Pčele su veoma osetljive na hladnoću, pa formiraju klube (stanje u kome se pčele nalaze u zimskom periodu) u zavisnosti od jačine društava već na 13º C što važi za slaba društva, dok jaka društva tek na 8ºC.

Na temperaturi ispod 7ºC pčele se ukoče, a ubrzo posle toga uginu. Međutim, u pčelinjem klubetu one mogu da izdrže veliku hladnoću i da obavljaju osnovne životne funkcije, sve dok se ne stvore povoljniji uslovi za njihov normalan život i rad – a to su prve više temperature.

U rano proleće kada se desi da imamo toplo vreme više dana, te temperature znaju da isprovociraju buđenje pčela, što svakako nije dobro za društva. Ovakavo stanje često dovodi do uginjavanja slabijih društava, iako su uspela da prezime.

Pcelinji klube
Prezimljavanje pčela – pčelinji klube Foto: apikultura.com

Pčelinje klube ima oblik neznatno izdužene lopte, a unutra postoji mala šupljina. Na klubetu su pčele pribijene jedna uz drugu i na taj način proizvode i čuvaju toplotu.

Pčele se skupe u srcu košnice, sabiju i vise na saću. Matica je u sredini, a oko nje je njena straža. Pčele formiraju omotač.

Kada pčele osete da ih hvata zima, uvlače se u gomilu. Klupko visi, ali diše. Aktivnosti jesu usporene, ali nisu zaustavljene.

Pčele u klubetu trepereći krilima raspiruju toplotu, koja je jednaka toploti prolećnog dana.

Dakle, tokom zime one ne miruju. Kada hladnoća dugo potraje, može se desiti da pčele potroše svu hranu koja se nalazi iznad klubeta i iz neposredne blizine sa strane.

Pošto klube zbog hladnoće ne može da se pomeri i približi hrani, iako je ima dovoljno na drugom kraju košnice, nastupa gladovanje pčela koje, ako duže potraje, može imati veoma štetne posledice, pa i da dovede do uginuća celokupnog pčelinjeg društva.

Kretanje klubeta prema medu i u povoljnim zimskim uslovima je, praktično, neprimetno. Tokom celog zimskog perioda klube se može pomeriti svega 8 do 10 cm. Kada se klube steže, udaljava se od meda, a kad se širi, približava se.

Zanimljivo je da razlika između toplote u šupljini klubeta i toplote van klubeta na rastojanju od svega desetak centimetara, može da bude i preko 30ºC. Međutim, na površini samoga klubeta i u ovim uslovima toplota je zadovoljavajuća za pčele.

U hladnom periodu, dok su u klubetu, pčele troše veoma malo hrane, znatno manje nego u pašnom periodu, odnosno u periodu izletanja i normalnog razvoja i rada.

Radi toga, u dužem zimskom periodu pčele mogu da provedu prilično dugo bez pročišćavanja, samo pod uslovom da je za zimu ostavljena kvalitetna hrana i pravilno raspoređena.

Tekst priredio: Dipl. inž. Goran Veljković